Nowe bariery handlowe na rynku chińskim.

Chiny ogłosiły wprowadzenie tymczasowych ceł antysubsydyjnych na wybrane produkty mleczne importowane z Unii Europejskiej. Nowe stawki, mieszczące się w przedziale od 21,9% do 42,7%, wejdą w życie 23 grudnia i są efektem trwającego od ponad roku dochodzenia prowadzonego przez chińskie Ministerstwo Handlu.

Najniższą stawką – 21,9% – objęta została włoska firma Sterilgarda Alimenti SpA. Najwyższe cło w wysokości 42,7% zapłacą FrieslandCampina Belgium N.V. oraz FrieslandCampina Nederland B.V. Wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa z UE, które nie brały udziału w postępowaniu antysubsydyjnym, również zostaną objęte najwyższą stawką. Zgodnie z komunikatem strony chińskiej, kilkanaście firm z Francji zapłaci cło w wysokości 29,7%, natomiast około 50 przedsiębiorstw z m.in. Włoch, Francji i Niemiec – 28,6%.

Decyzja ta wpisuje się w szerszy kontekst napięć handlowych pomiędzy Unią Europejską a Chinami, które nasiliły się w 2023 r. po wszczęciu przez Komisja Europejska dochodzenia dotyczącego subsydiowania chińskich pojazdów elektrycznych. W odpowiedzi Pekin rozpoczął postępowania obejmujące import z UE m.in. brandy, wieprzowiny oraz produktów mlecznych.

Jak podkreśla prezes Polska Izba Mleka, wprowadzenie wysokich ceł może mieć negatywny wpływ na eksport polskich produktów mlecznych, szczególnie tych kierowanych na rynki pozaunijne. Ograniczenie dostępu do tak istotnego rynku jak Chiny może skutkować spadkiem wolumenu eksportu, wzrostem nadwyżek podaży w UE oraz presją cenową, co bezpośrednio odczują polscy producenci i przetwórcy mleka. Długofalowo działania te zwiększają niepewność w handlu międzynarodowym i utrudniają stabilne planowanie produkcji.

Z danych wynika, że w okresie styczeń–październik 2024 r. eksport produktów mlecznych z pozycji CN 0401 (mleko i śmietana, niezagęszczone i niesłodzone) do Chin wyniósł ok. 26,3 tys. ton o wartości 77,4 mln zł (18,0 mln euro). W analogicznym okresie 2025 r. eksport ten spadł do ok. 18,0 tys. ton, a jego wartość obniżyła się do 50,0 mln zł (11,8 mln euro). Oznacza to spadek wolumenu o ok. 8,2 tys. ton oraz wartości o 27,4 mln zł (6,2 mln euro) rok do roku.

Największą część eksportu stanowiło mleko i śmietana o zawartości tłuszczu powyżej 1%, lecz nieprzekraczającej 6% (CN 040120), odpowiadające za zdecydowaną większość wysyłek – 17 971 ton o wartości 49,5 mln zł (11,7 mln euro). Pozostałe podpozycje kodu 0401 miały znaczenie uzupełniające.

Jednocześnie w okresie styczeń–październik 2025 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2024 r., znacząco wzrosły wysyłki serwatki (CN 0403) – z 34,8 tys. ton do 46,3 tys. ton, a ich wartość zwiększyła się z 113,1 mln zł do 169,1 mln zł. Serwatka pozostaje najważniejszą pozycją w polskim eksporcie produktów mlecznych do Chin.

Chińskie dochodzenie obejmuje analizę istnienia i wysokości subsydiów stosowanych wobec unijnych produktów mlecznych, ocenę ewentualnej szkody wyrządzonej chińskiemu przemysłowi mleczarskiemu oraz badanie związku przyczynowego pomiędzy subsydiami a tą szkodą. Postępowanie dotyczy m.in. wybranych serów oraz mleka i śmietany o zawartości tłuszczu przekraczającej 10%, sklasyfikowanych pod kodami taryfy celnej ChRL: 04015000, 04061000, 04062000, 04063000, 04064000 oraz 04069000. Produkty te są przeznaczone zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i do dalszego przetwarzania w przemyśle spożywczym.

Unia Europejska pozostaje jednym z kluczowych dostawców produktów mlecznych na rynek chiński, ustępując jedynie Nowej Zelandii. Chińskie Ministerstwo Handlu deklaruje jednocześnie ostrożność w stosowaniu środków ochrony handlu, podkreślając, że obecne działania dotyczą głównie finalizacji wcześniej rozpoczętych postępowań.

Źródło: Polska Izba Mleka