Analiza IGR

Analiza

Analiza wpływów z tytułu podatku CIT w odniesieniu do różnych sektorów  rolno-spożywczych

Wstęp

Kluczowym czynnikiem warunkującym rozwój gospodarczy każdego kraju jest właściwie skonstruowany i wydolny system podatkowy. W przypadku Polski, szczególnie istotnym podatkiem jest CIT, czyli podatek dochodowy od osób prawnych.

Czynnikami determinującymi wielkość wpływów z tytułu podatku CIT są stawka podatku oraz zakres opodatkowania. Kluczową role pełnią także m.in. konstrukcja przychodów, elastyczny katalog kosztów uzyskania przychodów, wysokość dokonywanych odpisów amortyzacyjnych oraz możliwość rozliczania strat z lat ubiegłych. Istotną kwestią jest także zaznaczenie rozróżnienia pomiędzy stawką nominalną (ustawową), a stawką efektywną podatku, tj. stawką, według której firma faktycznie zapłaciła podatek. Determinantami różnic pomiędzy tymi dwoma kwotami są możliwości związane z wykorzystaniem ulg oraz odliczeń przez podatnika. Odrębną, istotną kwestią warunkującą wielkość wpływów z tytułu podatku CIT jest liczba zarejestrowanych podatników oraz wykazywana przez nich dochodowość.

Podatek CIT jest doskonałym narzędziem do prowadzenia polityki gospodarczej państwa. Sposób skonstruowania skali podatkowej, może stać się kluczowym czynnikiem zachęcającym zagranicznych inwestorów do inwestowania w Polsce. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne są uznawane za jedno z najważniejszych narzędzi wspierania rozwoju gospodarczego, zatrudnienia oraz transferu nowych technologii. Przykładami państw, które odniosły niezaprzeczalny sukces gospodarczy, wykorzystując mechanizm podatku CIT są Irlandia i Słowacja.

 

Wykres 1. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

 

Wykres 2. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

CIT jest czwartym podatkiem, pod względem wielkości wpływów. W 2018 roku stanowił 44,34 miliardów złotych.

 

Wykres 3. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Co istotne, środki te, stanowią dochód budżetu państwa, ale także jednostek samorządu terytorialnego. Do gmin, powiatów i województw trafia odpowiednio: 6,71%, 1,4% oraz 14,75% wpływów z podatku CIT2.  Wynika z tego, że wielkość i stabilność wpływów z tytułu tego podatku jest czynnikiem decydującym o rozwoju projektów realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Jest więc kluczowy dla lokalnego, zrównoważonego rozwoju.  Mając na uwadze rozwój obszarów wiejskich, zasadnym jest poddanie analizie wpływów z tytułu podatku CIT z sektorów przemysłu rolno-spożywczego zlokalizowanych na przedmiotowych terenach.

Analizując wartość skumulowanego należnego podatku CIT dla trzech największych przedstawicieli poszczególnych segmentów branży rolno-spożywczej, okazuje się, że największe wpływy z tego tytułu wygenerowały w kolejności sektory: tytoniowy, pasz, przetwórstwa mięsnego, nawozów, maszyn rolniczych. Najniższą wartość osiągnął zaś sektor przetwórstwa mlecznego.

 

Wykres 4. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Sektor tytoniowy

Na sektor tytoniowy w Polsce składają się: produkcja półproduktów, tj. suszu tytoniowego i tytoniu przetworzonego, oraz produkcja gotowych wyrobów trafiających do konsumentów. Na podstawie obowiązującej dyrektywy tytoniowej wyróżnia się następujące gotowe wyroby tytoniowe i powiązane: papierosy, tytoń do samodzielnego skręcania papierosów, tytoń fajkowy, cygara, cygaretki, wyroby tytoniowe bezdymne, papierosy elektroniczne, wyroby ziołowe do palenia oraz nowatorskie wyroby

 

Wykres 5. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

tytoniowe. Cykl produkcyjny sektora tytoniu opisać  można za pomocą łańcucha wartości dodanej, dzielonego modelowo na cztery podstawowe etapy: uprawę tytoniu, przetwórstwo surowca, produkcję wyrobów tytoniowych oraz dystrybucję i sprzedaż.

W Polsce na terenach obszarów wiejskich funkcjonuje ponad 11 tys. gospodarstw zajmujących się uprawą tytoniu. Plantacje, rozlokowane są głównie na terenie województw: lubelskiego, świętokrzyskiego, małopolskiego i stanowią one dobry sposób wykorzystania naturalnego potencjału przedmiotowych terenów.

Analizując wielkość należnego podatku CIT największych grup branży tytoniowej za 2018 rok, PHILIP MORRIS POLSKA DISTRIBUTION SP. Z O.O. + PHILIP MORRIS POLSKA S.A. wygenerowało 211 mln PLN, IMPERIAL TOBACCO POLSKA  S.A + IT MANUFACTURING- 49 mln PLN, JTI POLSKA Sp. Z O.O. 25 mln PLN,  BRITISH AMERICAN TOBACCO POLSKA S.A + BAT TRADING 20 mln PLN.

Sektor środków do produkcji rolnej – rynek maszyn rolniczych, nawozów, pasz

Polska jest obecnie jednym z największych dostawców żywności w Europie. Branża rolno-spożywcza dynamicznie się rozwija.  Jednocześnie,  nie ma drugiego sektora, który musi sprostać tak dużej dysproporcji konkurencyjnej w UE.  Polski rolnik dostaje o 20 proc. mniejsze dofinansowanie UE niż jego konkurenci z Francji czy z Niemiec. Dopłaty do 1 hektara są u nas o 20 proc. niższe niż dla rolnika francuskiego i niemieckiego. Analizując to pod kątem biznesowym polski rolnik ma o 20 proc. niższy dochód z tytułu dopłat bezpośrednich niż rolnik na zachodzie Europy. Jednocześnie, proces produkcji, bez względu na rodzaj wytwarzanego dobra czy usługi, nieodłącznie związany jest z ponoszeniem przez producenta kosztów. Ta kategoria kosztów czyli sektor środków do produkcji rolnej stał się w Polsce, sektorem jednym z najbardziej dochodowym, rozwijającym się na terenach obszarów wiejskich.

 

Wykres 6. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Sektor przetwórstwa mięsnego

W czołówce europejskiej i światowej  spożycia mięsa są kraje, w których je się 110-120 kg mięsa. Spożycie mięsa w Polsce kształtuje się na poziomie 75 kg rocznie na osobę i rokrocznie rośnie. Pociąga to za sobą rozwój przemysłu mięsnego, związanego z rosnącą w Polsce produkcją zwierzęcą.

 

Wykres 7. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Sektor mleczarski

Polski rynek mleka i przetworów mleczarskich po wejściu do UE przeszedł znaczące zmiany. Według danych GUS od 2005 do 2018 r. skup mleka w Polsce zwiększył się o 3 mld litrów, czyli 35%. Jednocześnie, w analizowanym okresie czasu pogłowie krów mlecznych zmniejszyło się o 1/5. Dynamiczny wzrost ilości mleka dostarczanego do skupu wynikał z rosnącego zapotrzebowana na mleko do przetwórstwa. W latach 2015-2018, firm związanych z przetwórstwem mleka wzrosty do 33,6 mld PLN co oznacza wzrost o 87%. Koszty działalności sektora mleczarskie zwiększyły się w takim samym stopniu, jak przychody.

 

Wykres 8. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Podsumowanie

Podatek CIT  realizuje funkcję fiskalna, zgodnie z którą, podatki mają dostarczać państwu i samorządom lokalnym odpowiednie dochody na pokrycie wydatków publicznych. Oczywiście,  nie wszystkie podatki cechują się jednak jednakową wydajnością. Biorąc jednak wpływ na ogólny budżet państwa oraz  budżety jednostek samorządu terytorialnego podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) pełni kluczową rolę.

Niestety wpływy z CIT na skutek zaniedbań instytucji publicznych uległy znacznej erozji. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest wykorzystywanie krajowych lub międzynarodowych struktur kapitałowych do transferu dochodu do tych podmiotów, które są niżej opodatkowane. Taki transfer odbywa się poprzez nierynkowe ustalanie tzw. cen transferowych na towary lub usługi w transakcjach z podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo

 

Wykres 9. Opracowanie Instytutu Gospodarki Rolnej na podstawie danych Ministerstwa Finansów.

Wielkie firmy z branży rolno-spożywczej  z dużą uwagą anglizują zgodność podejmowanych działań z obowiązującym prawem podatkowym.  Największe firmy wręcz chwalą się kwotami zapłaconych danin w swoich raportach dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR). Podkreślając, że w ten sposób działają nie tylko dla zysku, ale też przyczyniają się do polepszania warunków życia społeczeństwa.

ZNASZ WAŻNY DLA ROLNICTWA TEMAT?

Skontaktuj się z naszymi ekspertami – znajdź nas w mediach.

Instytut Gospodarki Rolnej
Warszawa ulica Kolejowa 45/119

 

Mail: biuro@instytutrolny.pl

Tel: +48 513 712 448

NIP: 7010522726

12 + 12 =