Drogi użytkowniku,

Potrzebujemy Twojej świadomej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Wymaga tego od nas Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO) wchodzące w życie już 25 maja 2018 roku. Dzięki wprowadzonym zmianom będziemy jeszcze lepiej chronili Twoje dane osobowe! Poniżej wszystkie niezbędne informacje.

Administratorem danych jest Instytut Gospodarki Rolnej z siedzibą w Warszawie przy ulicy Kolejowej 45/119, 01-210 (KRS: 0000500475)
PODMIOTY, KTÓRYM POWIERZONO PRZETWARZANIE
Zaufani partnerzy – tutaj lista

Wyrażam zgodę na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies. Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych i innych parametrów zapisywanych w plikach cookies, pozostawianych w trakcie przeglądania stron i serwisów internetowych, w celach analitycznych oraz w celach marketingowych (łącznie z profilowaniem) przez Instytut Gospodarki Rolnej i jej zaufanych partnerów.
Przetwarzanie danych osobowych odbywa się na podstawie art. 6 RODO, a jego cele to:
1. Tworzenie statystyk i dopasowanie treści stron do preferencji Użytkownika
2. Marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
3. Wykrywanie botów i nadużyć
4. Świadczenie usług drogą elektroniczną

PODSTAWY PRAWNE:

1. Świadczenie usług drogą elektroniczną – brak możliwości świadczenia usługi bez niezbędnych danych
2. Marketing, w tym profilowanie i cele analityczne – zgoda Użytkownika
3. Pozostałe – uzasadniony prawnie interes administratora danych
Podanie moich danych osobowych jest dobrowolne a podstawą ich przetwarzania jest moja zgoda. Odbiorcami danych są Google Analytics, Google Ads, Facebook, Twitter, Instagram, Youtube, Freshmail agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Moje dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat do czasu wykorzystania możliwości marketingowych i analizy danych potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej lub do odwołania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.

Jestem świadomy swoich praw:

1. Mam prawo do wycofania się z tej zgody w dowolnym terminie, a moje dane osobowe będą przetwarzane do czasu jej odwołania.
2. Mam prawo dostępu do moich danych osobowych
3. Mam prawo skorygowania niepoprawnych danych
4. Mam prawo do usunięcia informacji
5. Mam prawo do ograniczenia przetwarzania danych
6. Mam prawo do wniesienia skargi do organu nadzorującego, tj. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych
7. Mam prawo do przenoszenia danych


Dane są wykorzystywane do profilowania marketingu za pomocą narzędzi Google Analytics, Facebook. W sytuacji wniesienia sprzeciwu wobec profilowania – prosimy skorzystać z ustawień przeglądarki.
Brak wyrażenia zgody uniemożliwi lub ograniczy dostęp do usług instytutu, może też wpłynąć na niektóre funkcjonalności strony.
Więcej o zasadach przetwarzania danych w „Polityce prywatności”

Swoją wcześniej wydana zgode możesz cofnąć klikając przycisk u dołu strony "Cofnij zgodę"

Uwarunkowania prawne umożliwiające organizacjom ekologicznym blokowanie inwestycji – Konwencja z Arhus

            Podstawowym aktem wyznaczającym zasadniczy zakres treści zasady dostępu do informacji o środowisku w prawie międzynarodowym stanowi Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska. [1]

            W konsekwencji ratyfikacji Konwencji wspomniany akt prawny stanowi część krajowego porządku prawnego, stąd też jej przepisy mogą być stosowana bezpośrednio. Warto zwrócić uwagę na zagadnienia dotyczące ewentualnej kolizji polskich regulacji w zakresie dostępu do informacji o środowisku i udziału społecznego w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska z odpowiednimi postanowieniami Konwencji. W takim przypadku, zgodnie z zasadą pierwszeństwa ratyfikowanych umów międzynarodowych, w sytuacji powstania wspomnianej kolizji powinna być ona rozstrzygana ze wskazaniem na przepisy Konwencji.

            Jak stwierdza się w art. 1, celem przyjęcia Konwencji jest przyczynianie się do ochrony prawa każdej osoby, z obecnego oraz przyszłych pokoleń, do życia w środowisku odpowiednim dla jego zdrowia i pomyślności. Dlatego też w sprawach dotyczących środowiska każda ze stron zagwarantuje uprawnienia do dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowani decyzji oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji. [2]

Zdaniem niektórych komentatorów wspomniany akt prawny: „mniej dotyczy samej ochrony środowiska, bardziej natomiast prawa człowieka do czystego środowiska”[3] określanego jako prawo człowieka „następnej generacji”,[4] i które stanowi kluczowy element realizacji zasady zrównoważonego rozwoju.

Szczególne znaczenie Konwencji polega na wprowadzeniu w jej ramach systemu pojęciowemu, który stanowi wzorzec i punkt odniesienia w wielu późniejszych aktach prawa wspólnotowego implementujących jej postanowienia do porządku prawnego Unii Europejskiej.

Jest to zarazem pierwszy akt prawa międzynarodowego, który zapewnia polskiemu społeczeństwu oraz jego przedstawicielom prawo do uzyskiwania pełnej informacji o stanie środowiska naturalnego oraz gwarantuje takim osobom udział w podejmowaniu decyzji w tej sferze. Konwencja normatywizuje udział społeczny nie tylko na etapie przygotowania decyzji, ale również w postępowaniu sądowym oraz w dostępie do wymiaru sprawiedliwości.

Przepisy omawianego aktu prawnego regulują bowiem funkcjonowanie trzech podstawowych obszarów problemowych :

  • uzyskania dostępu do informacji dotyczących środowiska naturalnego;
  • udziału społeczeństwa w procesach decyzyjnych;
  • dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska naturalnego.

Zdaniem niektórych komentatorów, najważniejszym zadaniem podejmowanym na rzecz ochrony środowiska jest uregulowanie prowadzenia przez państwa w tej dziedzinie szerokiej akcji edukacyjnej.[5]

Zwraca się przy tym uwagę na to, że zapewnienie dostępu do informacji na żądanie jest również warunkiem skutecznego udziału w działaniach na rzecz ochrony środowiska i jest zgodne z zasadą partycypacji społecznej. Informacja, która ma rzetelny charakter i zostanie odpowiednio wcześnie upowszechniona może stanowić istotny instrument zapobiegający potencjalnym szkodom w środowisku oraz konfliktom społecznym wypełniającym treść zasady prewencji czy też zasady przezorności. W art. 5 Konwencji uregulowane zostały obowiązki organów administracji, które są związane z gromadzeniem i upowszechnianiem informacji.[6]

Inni autorzy odróżniają bierny i czynny sposób udostępniania informacji dotyczących środowiska naturalnego.[7] Pierwszy z nich polega na udostępnianiu informacji przez zobowiązane władze na wniosek zainteresowanych.

Natomiast czynny sposób udostępniania dotyczących środowiska naturalnego informacji jest to rozpowszechnianie zgromadzonej informacji (także usystematyzowanej lub przetworzonej) za pomocą środków technicznych zapewniających szerokie lub masowe komunikowanie (w postaci na przykład obwieszczeń, otwartych i powszechnie dostępnych przekazach, periodykach, elektronicznych bazach danych, systemach teleinformatycznych, itp.).

Uzyskanie informacji o środowisku nie wymaga wskazywania istnienia jakiegokolwiek własnego interesu, jakkolwiek prawo dostępu do tego typu informacji nie ma charakteru absolutnego, ponieważ w określonym przypadkach Konwencja zezwala na ich utajnienie.[8] Może tu chodzić w szczególności o względy dotyczące bezpieczeństwa publicznego, obronności, ochrony prywatności czy kwestie dotyczące ochrony środowiska. Należy jednak wykazać, że w danym przypadku udzielenie stosownej informacji może mieć negatywny wpływ na kwestie dotyczące na przykład obrony narodowej bądź bezpieczeństwa publicznego. W przypadku braku stosownej wiedzy organy władzy publicznej mogą odmówić udzielenia stosownej informacji, żądanie jest bezzasadne czy też zostało sformułowane w zbyt ogólny sposób. Tak samo może być w przypadku objęcia treścią żądania dopiero gromadzonego materiału bądź gdy jest ono związane z wewnętrznym komunikowaniem się władz publicznych. [9]

Zarazem jednak przepisy Konwencji podkreślają, że powody uzasadniające odmowę powinny być interpretowane w zawężający sposób oraz powinny nakazywać dokonywanie wyważenia względów przemawiających za ujawnieniem informacji oraz przeciw niemu.[10]

Jeżeli dany organ władzy nie posiada stosownej informacji o środowisku, jest zobowiązany do przekazania żądania władzy publicznej posiadającej stosowne informacje, a co najmniej do należytego poinformowania wnioskodawcy, do kogo należy zwrócić się w tej sprawie. Jednocześnie Konwencja dopuszcza możliwość pobierania opłat za dostarczanie informacji o środowisku, jakkolwiek nie mogą być one nadmierne. Ich udzielenie musi nastąpić (jeśli to jest możliwe) niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca, a w uzasadnionych przypadkach (gdy sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter) w terminie do dwóch miesięcy od dnia złożenia żądania.[11]

Konwencja w art. 5 nakłada na organy władz publicznych obowiązek gromadzenia oraz upowszechniania informacji na temat środowiska naturalnego. Postanowienie artykułu 5 ust. 1 pkt. (c) wskazuje, że władze publiczne powinny przekazywać bezpośrednio i bez zwłoki społeczeństwu informacje mogące być przydatne dla podjęcia bądź też złagodzenia szkody wynikającej z zagrożenia. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu istotnym powodem wprowadzenia tego typu rozwiązań było występowanie w przeszłości problemów z upowszechnianiem wiarygodnych wiadomości na temat katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, która miała miejsce na Ukrainie w 1984 roku.[12]

Wspomniane upowszechnianie informacji obejmuje: informacje o planowanych i prowadzonych przedsięwzięciach mających wpływ na środowisko; okresowe raporty na temat jego stanu; teksty aktów normatywnych i dokumentów dotyczących środowiska oraz aktów prawa międzynarodowego i innych dokumentów międzynarodowych w tym zakresie.[13]

            Warto dodać, że w wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 25.04.2007 r.[14] w sprawie T-264/04 WWF European Policy Programme przeciwko Radzie Unii Europejskiej na skutek skargi WWF wniesionej w sprawie odmowy przez Radę Unii Europejskiej udzielenia dostępu WWF European Policy Programme do określonych dokumentów Sąd Pierwszej Instancji stwierdził w pkt 67, że prawo dostępu do dokumentów, rozumiane jako prawo dostępu do informacji, jest szczególnie istotne w dziedzinie ochrony środowiska na mocy podpisanej przez Wspólnotę Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.

Orzeczenia takie z pewnością „przełamują świadomość” organów stosujących prawo i to zarówno na szczeblu wspólnotowym, jak i krajowym, tworząc w omawianej sferze określoną praktykę. W doktrynie zauważa się, że najwięcej kontrowersji budzi gromadzenie oraz przekazywanie informacji na temat rejestrów emitowanych zanieczyszczeń.[15]

Konwencja z Aarchus odnosi udział społeczeństwa w procesach decyzyjnych dotyczących środowiska naturalnego do trzech rodzajów aktywności:

  1. w art. 6 przewiduje się udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących konkretnych przedsięwzięć;
  2. w art. 7 - udział w odniesieniu do planów, programów i wytycznych polityki mających znaczenie dla środowiska;
  3. w art. 8 - w przygotowywaniu przepisów wykonawczych lub powszechnie obowiązujących aktów normatywnych;

Wskazane przepisy przewidują szereg szczegółowych warunków, jakie muszą być przez strony konwencji zagwarantowane w prawie krajowym dla udziału społeczeństwa w każdym z trzech rodzajów wymienionych postępowań.

Wśród najważniejszych zasad, które muszą być spełnione dla pierwszego wymogu można wymienić:

  • zainteresowana społeczność musi być zawiadomiona o wszczęciu procedury i jej najistotniejszych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych „bądź poprzez publiczne ogłoszenie, bądź indywidualnie, na wczesnym etapie procedury podejmowania decyzji w sprawach dotyczących środowiska i w sposób właściwy, terminowy i skuteczny”;
  • prawo zgłaszania wniosków i uwag przez zainteresowaną społeczność;
  • obowiązuje gwarancja zapoznania się z dokumentacją dotyczącą procesu decyzyjnego, bez konieczności ponoszenia opłat;
  • istnieje obowiązek rozpatrzenia rezultatów udziału społeczeństwa przy podejmowaniu decyzji;
  • podjęta decyzja musi być podana do publicznej wiadomości wraz z uzasadnieniem;
  • procedura musi gwarantować rozsądne ramy czasowe do przeprowadzenia konsultacji;

            Należy dodać, że Załącznik Nr 1 (Aneks I) do Konwencji zawiera wykaz przedsięwzięć, dla których decyzje obligatoryjnie wymagają skonsultowania z udziałem społeczeństwa. W ramach postępowania mającego na celu przygotowanie planów, programów i wytycznych dotyczących środowiska strony Konwencji zobowiązane są prowadzić konsultacje społeczne „w ramach przejrzystych i bezstronnych mechanizmów” z zachowaniem wyżej opisanych zasad obowiązujących przy konsultowaniu konkretnych decyzji, uprzednio i odpowiednio wcześnie przekazując zainteresowanym niezbędne informacje.

Wspomniany trzeci filar, stwarzający mechanizm dostępu społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska naturalnego podlega regulacji w art. 9 Konwencji. Przepis ten zapewnia prawo odwołania się do sądu lub innego niezależnego organu w przypadku naruszenia przepisów związanych z dostępem do informacji czy z uczestnictwem społecznym. Według Konwencji dostęp do wymiaru sprawiedliwości musi opierać się na gwarancjach równości i niedyskryminacji w sferze kosztów, rzetelności i terminowości.

Warto też wspomnieć o Komitecie do spraw Przestrzegania Konwencji z Aarhus, który jest ciałem powołanym na podstawie Konwencji do kontroli przestrzegania jej przepisów. Znaczenie działania wspomnianego organu ma jednak istotny wymiar polityczny i z tego względu instytucja powiadomienia o naruszeniu Konwencji przez Państwo-Stronę tej Konwencji ma znaczną wagę i może stanowić skuteczny środek qusi-sądowy. Uprawnionym do złożenia powiadomienia jest każda osoba fizyczna lub prawna, organizacja lub stowarzyszenie, bez względu na narodowość, miejsce zamieszkania, siedzibę lub miejsce rejestracji.

 

 

[1] Konwencja ta została podpisana w Aarhus podczas IV panaeuropejskiej konferencji ministrów ochrony środowiska w dniu 25.06.1998 r. Polska ratyfikowała Konwencję w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ratyfikacji Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 nr 78, poz. 706).

[2] J. Ciechanowicz-McLean, Międzynarodowe prawo ochrony środowiska, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 2001, s. 191.

[3] J. Jędrośka, Konwencja z Aarhus – geneza, status i kierunki rozwoju, Centrum Prawa Ekologicznego we Wrocławiu, Wrocław 2002, s. 4.

[5] P.Szkudlarek, Prawo do informacji w konwencji z Aarhus, „Kwartalnik Prawa Publicznego” 2003, Nr 3, s. 4.

[6] P. Korzeniowski, Zasady prawne ochrony środowiska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010, s. 448.

[7] J. Jędrośka, M.Bar, Z. Bukowski (red.), Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie, Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie, Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych. Oddział Wielkopolski, Poznań-Wrocław 2007.

[8] Z.Bukowski, Prawo międzynarodowe a ochrona środowiska, Dom Organizatora, Toruń 2005, s. 301-302.

[9] P. Korzeniowski, Zasady prawne…., s. 448.

[10] J. Jędrośka, M. Bar (red.), Zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń, [w:] Prawo ochrony środowiska w Unii Europejskiej i Polsce, T. 1., Wydawnictwo Simpex, Warszawa 2003, s. 33.

[11] P. Korzeniowski, Zasady prawne…., s. 449.

[12]J. Jędrośka,W. Radecki, Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska z komentarzem, Centrum Prawa Ekologicznego we Wrocławiu, Wrocław 1999, s. 3.

[13] J. Jabłoński, Udział społeczeństwa w ochronie środowiska w świetle prawa międzynarodowego i wewnętrznego, Wydawnictwa Prywatnej Szkoły Businessu i Administracji, Warszawa 2002, s. 192.

[14]Dostęp online: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62004A0264:PL:HTML [dostęp: 28.08.2017 r.]

[15] Ibidem, s. 200; J. Jędrośka, W. Radecki, Konwencja o dostępie…., s. 80.

Kontakt
+48 (22) 299 70 35
biuro@instytutrolny.pl
Zgodnie z rozporzadzeniem możesz cofnąć zgode którą wcześniej nam dałeś. Jednak uprzedzamy że portal może przestać działać poprawnie. Cofnij zgodę.
2017 © Instytut Gospodarki Rolnej