Do roku 2050 liczba ludzi na świecie ma osiągnąć 9,7 mld, co oznacza, że rolnicy będą musieli produkować żywność dla dodatkowych 2,4 mld ludzi. Szacuje się, że globalna produkcja żywności będzie musiała wzrosnąć o 60-110 proc. Ziemi nie przybędzie. Zdaniem naukowców i ekspertów jedyna nadzieja w technologii.

W różnych ośrodkach naukowych trwają badania w zakresie innowacji w obszarze technologii rolniczej. Eksperci oraz coraz częściej politycy uważają, że one są kluczem do sprostania niektórym z największych wyzwań stojących obecnie przed rolnictwem, mając na względzie zmianę klimatu, wzrost popytu na żywność wynikający ze wzrostu populacji światowej, a także zagrożenia dla środowiska.

Przyjmuje się, że przez innowacje w rolnictwie należy rozumieć wykorzystywanie najnowszych technologii i badań w praktykach rolniczych. Dużo miejsca temu zagadnieniu poświęca w dyskusji nad obecną i przyszłą Wspólną Polityką Rolną, w której istotną część jest rozwój obszarów wiejskich. Wykorzystanie jednak technologii w rolnictwie bez wyrządzenia szkód ekologicznych jest przyczyną gorących dyskusji. Najbardziej zażarta walka toczy się o uprawy GMO.

Problem jest jednak poważny. Według prognozy ONZ zawartej w raporcie "World Population Prospects. The 2015 Revision" ludzi będzie przybywać. W 2015 roku na Ziemi było 7 mld 349 mln ludzi. W 2030 roku ma być 8 mld 501 mln ludzi, a w 2050 roku 9 mld 725 mln. Poza Europą na pozostałych kontynentach i częściach świata będzie miał miejsce wzrost populacji ludzkiej. Jedynie na "starym kontynencie"  będzie się liczba ludzi zmniejszać: w 2015 r. było 738 mln Europejczyków, w 2030 r. ma być 734 mln. W 2050 r. w Europie będzie 707 mln ludzi.

Zwiększenie liczby ludności wymusi kreatywność w zakresie produktywności w rolnictwie. Nieodzowne stanie się sięgnięcie po zdobycze technologii, by zaspokoić potrzebę bezpieczeństwa żywnościowego. Nie jest to jednak zadanie łatwe, bo jak historia pokazała każdy postęp cywilizacyjny przyniósł ze sobą degradację środowiska naturalnego. Nie oznacza, że nie da się wyżywić ludzi bez szkód środowiskowych. Obecne rozwiązania technologiczne pozwalają na zwiększenie produkcji  bez potęgowania istniejących problemów środowiskowych, takich jak zmiana klimatu, zanieczyszczenie, rozprzestrzenianie się nowych szkodników i chorób, a także niedostatek gruntów i wody.

Jednym z takich nowych osiągnięć w zakresie produkcji rolnej jest rolnictwo precyzyjne (w tym precyzyjna hodowla zwierząt oraz autonomiczne traktory). Rolnictwo precyzyjne to produkcja rolna wykorzystująca technologie informatyczne i satelitarne oraz teledetekcję w celu optymalizacji nakładów, a tym samym zwiększenia zysków dla rolnika przy potencjalnym ograniczeniu skutków środowiskowych. Strategię tę  można stosować zarówno w gospodarstwach rolnych, jak i hodowlanych.

Pierwsze wyniki badania zlecone w zakresie rolnictwa precyzyjnego (w tym hodowli zwierząt) przez Parlament Europejski pokazują, że w tej metodzie jest potencjał, który pozwoli zaspokoić rosnący popyt na żywność, paszę i surowce, a co najważniejsze zapewnia ona jednocześnie zrównoważone wykorzystanie zasobów. To jednak nie wszystko. Wyżywienie 8,5 mld ludzi czy blisko 10 mld ludzi przy obecnym postępie rozwoju przemysłu, bez możliwości zwiększenia areału, będzie wymagało w sferze rolnej kreatywnego myślenia, co do środków produkcji. Dlatego naukowcy i eksperci już pracują nad konglomeratowymi (maksymalizujące efektywność technologii mechanicznych, genetycznych i cyfrowych) technikami produkcji rolnej poprawiających produktywność, a zarazem zmniejszającymi wpływ na środowisko naturalne.

W 2012 roku Komisja Europejska zainicjowała europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz produkcji rolnej i zrównoważonego rolnictwa (EIP-Agri). Ma ono na celu zbliżenie nauki do praktyki, tak aby nauka nie tworzyła rozwiązań oderwanych od rzeczywistych problemów i potrzeb rolnictwa oraz rolników. Poza tym chodzi o to, by w miarę szybko wyniki badań były wdrażane w rolnictwie i przez rolników. Innowacyjność w rolnictwie na rzecz zrównoważonego rozwoju jest wspierana przez dwa źródła: Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz unijny program badań i innowacji „Horyzont 2020”. Łącznie z obu programów na ten cel w latach 2014-2020 blisko 83 mld euro.

Polska, która jest częścią Unii Europejskiej, musi także zintensyfikować swoją aktywność w tym zakresie. Wystarczy sobie uświadomić, że w Polsce w sumie jest blisko 1,5 mln gospodarstw rolnych, ale tylko ok. 210 tys. stanowią gospodarstwa towarowe, które mają znaczenie ekonomiczne dla gospodarki i bezpieczeństwa żywnościowego Polski. Reszta – 1,3 mln – to gospodarstwa socjalne. Choć samo rolnictwo, to zaledwie 3,4 proc. PKB, to łącznie z sektorem rolno-spożywczym, którego udział w PKB wynosi ponad 5 proc., daje jeden z najlepszych potencjałów w porównaniu z krajami „starej Unii”.

W roku ubiegłym za granicą sprzedano żywność za kwotę 22 mld zł. W tym roku szacuje się, że polskie firmy sektora rolno-spożywczego wyeksportują jej na kwotę 25 mld zł. W całym eksporcie z Polski żywność stanowi 13,2 proc. To jednak nie koniec. Rolnictwo oraz sektor rolno-spożywczy niewykorzystane moce rozwoju. Widać to najlepiej po produktywności. W latach 2008-2011 polskie rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy poprawiły swoją produktywność o 12 proc., podczas gdy kraje „starej Unii” tzw. piętnastka jedynie o 1 procent.

By polskie rolnictwo zachowało przewagę kosztową oraz technologiczną konieczne jest strategia rozwoju oparta nie tylko o makroekonomię Unii Europejskiej, ale o założenia bezpieczeństwa żywności w ujęciu globalnym. Innowacyjność w rolnictwie nie tylko zapewni konkurencyjność 210 tys. polskich gospodarstw towarowych, ale pozwoli włączyć, jako podwykonawców, gospodarstwa socjalne.

 

Spotkanie ministrow rolnictwa z panstw Europy Środkowej

Dziś na Węgrzech (w Wyszehradzie) odbędzie się spotkanie ministrów rolnictwa z państw Grupy Wyszehradzkiej oraz Bułgarii, Chorwacji, Rumunii i Słowenii (GV4+4).

Więcej...
Ekoterroryzm coraz częściej pojawia się w debacie publicznej. Wywiad ze Szczepanem Wojcikiem

Prezes Instytutu Gospodarki Rolnej udzielił wywiadu dla portalu wmeritum.pl na temat zjawiska ekoterroryzmu, które...

Więcej...
133 mln euro na promocje produktów rolnych

Komisja Europejska w Rocznym Programie Prac na 2017 rok przeznaczy 133 mln euro na programy informacyjne i promocyjne...

Więcej...
Dlaczego Polska nie zdobywa rynku mleczarskiego w Azji – Analiza błędów

Podczas IV Forum Spółdzielczości Mleczarskiej mówiono dużo o możliwościach rynkowych...

Więcej...

   

Kontakt z Instytutem

Zapraszamy do współpracy. DOŚWIADCZENIE, które poprowadzi Cię na każdym kroku.

 

+48 (22) 299 70 35

biuro@instytutrolny.pl

2016 © Instytut Gospodarki Rolnej